Míngjiān mì xiāng hóngchá

Classification and Origin

Coordinates: ཚོད་དཔག་ ༢༣°༥༠′ བྱང་། ༡༢༠°༤༠′ ཤར།

Origin: ཐའེ་ཝན (台灣, Táiwān), ནན་ཐོའུ་རྫོང་ (南投縣, Nántóu Xiàn), མིང་ཅན་ཞང་ (名間鄉, Míngjiān Xiāng) ། མིང་ཅན་ནི་ནན་ཐོའུ་རྫོང་ནང་ཇ་ཞིང་གི་རྒྱ་ཁྱོན་ཆེ་ཤོས་ཀྱི་ཞང་ཡིན་པ་དང་། ཐའེ་ཝན་གྱི་དཀྱིལ་ཕྱོགས་སུ་གནས་ཤིང་། ཆུ་ཤུའི་ཀླུང་ (濁水溪, Zhuóshuǐ Xī) དང་པ་ཀྲའི་རི་ (八卦山, Bāguà Shān) བར་གྱི་རི་སྒང་གི་རྩ་བར་ཡོད། དེ་ནི་ཐའེ་ཝན་གྱི་ཇ་གསོའི་སྲོལ་རྒྱུན་ལྟེ་བ་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཐོག་ཨོ་ལོང་ཇར་ཆེད་ལས་ཀྱིས་ཐོན་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང་། བསྐྱར་སྙོམས་བཅུ་ཕྲག་ནང་དམར་སྦྲང་དྲིའི་ཇ་བཟོ་སྐྲུན་ལ་ཤུགས་ཆེ་བྱས་ཡོད།

Type: ཐའེ་ཝན་ས་ཁུལ་གྱི་སྦྲང་དྲི་ལྡན་པའི་དམར་ཇ། ཐའེ་ཝན་གྱི་“སྦྲང་དྲིའི”ཇ་རིགས (蜜香茶, Mì Xiāng Chá) ཀྱི་ཚོགས་པར་གཏོགས་ཀྱང་ས་ཁུལ་གྱི་ངོས་འཛིན་གསལ་པོ་—མིང་ཅན་ཞང་ཡོད།

Facts

ཞང་འདི་ནི་ནན་ཐོའུ་རྫོང་གི་ཇ་ཐོན་སྐྱེད་ས་ཁུལ་ཆེ་ཤོས་ཀྱི་གྲས་ཤིག་ཡིན་པ་དང་། ས་ཁུལ་དེ་ནི་ཐའེ་ཝན་གྱི་“ཇའི་སྙིང་”ཡིན་པར་བརྩི། འདིར་མཐོ་སྒང་གི་ཨོ་ལོང་ཞིང་དང་དམའ་སའི་སྦྲང་དྲིའི་ཇ་ཐོན་སྐྱེད་ཁང་ལྷན་དུ་གནས་པས།—ས་ཁོངས་ཆུང་ངུའི་ནང་ས་ཁུལ་གྱི་སྣ་མང་ཟུང་འབྲེལ་བྱུང་བའི་དཀོན་པའི་གནས་ཚུལ་ཞིག་རེད།

མིང་ཅན་གྱི་སྦྲང་དྲིའི་ཇ་ཐོན་སྐྱེད་མཁན་ཚོས་བུང་བ་ཆུང་ངུར“དུག་མི་རྒྱག”པ་ཙམ་མིན་པར། ཁོང་ཚོས་ཇ་ཞིང་གི་སྐྱེ་ཁམས་མ་ལག་ཆེད་དུ་བསྐྲུན་ཏེ། བུང་བ་ཆུང་ངུ་ཟ་མཁན (སྡོམ། སྐྱ་ཤལ་འབུ) ཁྲིད་པའི་རྩི་ཤིང་རོགས་ཟློས་ཀྱིས་འཛུགས་ནས་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་འདུ་ཚོགས་ཚད་ལྡན་དུ་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་པ་—སྦྲང་དྲི་ཆེད་དུ་འདང་ངེས་ཀྱང་ཇ་ལྗང་ལ་གནོད་པ་མི་འཚམ་པའི་ཚད་ཤས་བཟུང་།

མིང་ཅན་གྱི་ཇ་བཟོ་མཁན་འགས་སྦྲང་དྲིའི་དམར་ཇ་ཕྱེད་ཟླུམ་གྱི་གཟུགས་སུ་སྒྲིལ་གྱི་ཡོད་པ་དང་། ཐབས་ལམ་འདི་ནི་ཐའེ་ཝན་གྱི་ཨོ་ལོང་ཇར་རྒྱུན་ཡིན་ཀྱང་དམར་ཇར་ཉུང་བ་ཡིན། འདིས་མིང་ཅན་སྦྲང་དྲི་དམར་ཇར་ངོས་འཛིན་བདེ་བའི་རྣམ་པ་སྟེར་བ་དང་། ཇ་གཏོང་སྐབས་ཀྱི་འགུལ་སྐྱོད་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་ཤིང་། རིལ་བུ་དལ་པོར་ཁ་ཕྱེ་ནས་དྲི་མ་དང་རོ་རིམ་བཞིན་སྟོན།

མིང་ཅན་སྦྲང་དྲི་དམར་ཇ་དང་གྲགས་ཅན་ཨོ་ལོང་ ཏུང་ཧྥང་མེའི་རེན (東方美人, Dōngfāng Měirén) གཉིས་ཀ་བུང་བ་ཆུང་ངུ་གཅིག་པ་ལས་སྦྲང་དྲི་ཡོངས་ཀྱང་སྐྱུར་བཅོས་ཀྱི་ཚད་བསྡུར་ན་ཁྱད་པར་ཡོད། ཏུང་ཧྥང་མེའི་རེན་ནི་ལྗིད་ཆེ་བའི་ཨོ་ལོང་ (༦༠–༨༠%) ཡིན་ལ། མིང་ཅན་སྦྲང་དྲི་ནི་ཆ་ཚང་སྐྱུར་བཅོས་བྱས་པའི་དམར་ཇ་ཡིན།

མིང་ཅན་སྦྲང་དྲི་དམར་ཇ་ནི་སྐྱེ་ཁམས་གཙང་མ་ཚོང་ཁང་གི་འདེམས་སྒྲུག་མིན་པར་ཐོན་སྐྱེད་ཀྱི་དགོས་གལ་ཡིན་པའི་དཀོན་པོའི་གནས་ཚུལ་ཞིག་ཡིན། སྲོག་ཆགས་སྐྱོན་ཆས་འཇོམས་བྱེད་གང་ཡང་བེད་སྤྱོད་བྱས་ན་བུང་བ་ཆུང་ངུའི་འདུ་ཚོགས་གསོན་ཐབས་མེད་པར་འགྱུར་ཞིང་། ཇའི་ཁྱད་ཆོས་གཙོ་བོ་ཉམས།

History and Culture

Cultural Significance: — “སྦྲང་རྩིའི་དྲི་མ” ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་པ་དང་། ཇའི་རོ་དྲིའི་ཁྱད་ཆོས་གཏན་འཁེལ་བྱེད་མཁན་དེ་བུང་བ་ཆུང་ངུའི་ཤུགས་རྐྱེན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཡིན།

History: མིང་ཅན་ཞང་གི་ཇ་གསོའི་ལོ་རྒྱུས་ནི་རྩ་བ་ཟབ་མོ་ཡོད་དེ། ས་ཁུལ་དེ་རུ་ནམ་རྒྱུན་ “དུས་བཞིའི་དཔྱིད་ཀ” (四季春, Sì Jì Chūn), ཅིན་ཞོན (金萱, Jīn Xuān) དང་ཐའེ་ཝན་གྱི་ཨོ་ལོང་ཇ་གཞན་པ་སོགས་ཀྱི་ཐོན་སྐྱེད་གཙོ་བོ་ཞིག་ཡིན་པའི་ངོ་སྤྲོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཁྱིམ་ཚང་ཁ་ཤས་དམར་སྦྲང་དྲིའི་ཇ་ཐོན་སྐྱེད་ལ་ཕྱོགས་སྒྱུར་བྱས་པ་ནི་སྤྱི་ལོའི་དུས་རབས་༢༠ དང་༢༡ པའི་མཚམས་སུ་ཡིན་ལ། དེ་ལ་རྒྱུ་རྐྱེན་འགའ་ཞིག་གི་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་ཡོད། མང་ཚོགས་ཀྱི་ཨོ་ལོང་ཇའི་རིན་གོང་བབས་པ་དེ་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཚོང་དོན་ལ་ཝེ་ན་མི་དང་ཀྲུང་གོའི་ནང་འདྲེན་གྱི་འགྲན་རྩོད་ཀྱིས་བྱུང་བ། ཐའེ་ཝན་ནང་ཁུལ་གྱི་ཚོང་ཁང་ནང་དམར་ཇར་དགའ་མོས་འཕེལ་བ། ཉེ་འདབས་ས་ཁུལ་གྱི་སྦྲང་དྲིའི་ཨོ་ལོང་དང་དམར་ཇའི་ལེགས་འགྲུབ། དེ་བཞིན་གལ་ཆེ་བ་ནི་སྐྱེ་ཁམས་ཞིང་ལས་རྒྱ་བསྐྱེད་བྱས་པས་སྲོག་ཆགས་སྐྱོན་ཆས་འཇོམས་བྱེད་སྤྱོད་པ་བཀག་པ་དེས་རང་བྱུང་གིས་བུང་བ་ཆུང་ངུ་འབྱུང་བའི་གནས་ཚུལ་བསྐྲུན་པ་སོགས་ཡིན། མིང་ཅན་གྱི་ཇ་གསོ་བས་མྱུར་དུ་སྐྱེ་ཁམས་ཀྱི་བྱེད་ཐབས་ཀྱི་“ཟུར་འབྲས”དེ་—ལོ་མར་བུང་བ་ཆུང་ངུས་སྐྱོན་ཕོག་པ་དེ་—དཀའ་ངལ་མིན་པར་རིན་ཐང་ཆེ་བའི་ཁུངས་སྣེ་ཞིག་ཡིན་པར་རྟོགས་པ་རེད། དེ་ལྟར་མིང་ཅན་སྦྲང་དྲི་དམར་ཇ་ཞེས་པ་སྐྱེས་ཤིང་། ཇ་འདི་ནི་ཐའེ་ཝན་གྱི་ཞིང་པའི་གསར་གཏོད་བསམ་བློའི་རྟགས་དང་། དཀའ་ངལ་ལ་ཁེ་ཕན་དུ་བསྒྱུར་བའི་ནུས་པའི་མཚོན་བྱེད་ཅིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད།

Name Breakdown: — ཞང་གི་མིང་ཡིན་པ་དང་ས་ཁུལ་ངོས་འཛིན་ལྡན། ས་ཁོངས་ཀྱི་མིང་གི་དོན་དངོས་ནི་“གྲགས་ཅན་[ས་ཆ]ཁྲོད་”ཅེས་པ་ཡིན་ལ། ས་ཁུལ་དེའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་གྲགས་པ་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད།

Botany and Raw Material

Cultivar: མིང་ཅན་གྱི་ཞིང་པས་ཐའེ་ཝན་གྱི་ལོ་ཏོག་གི་རིགས་ཁ་ཤས་བེད་སྤྱོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།

Picking: — ཐའེ་ཝན་གྱི་གནའ་སྲོལ་རིགས་ཤིག་ཡིན་པ་དང་། ཞིབ་ཚགས་པའི་མེ་ཏོག་གི་རང་བཞིན་ལྡན་ལ། དམར་ཇ་བཟོ་སྐྲུན་བྱས་པས་འཇམ་ཞིང་སྙན་པའི་རོ་སྟེར་གྱི་ཡོད།

Pluck Standard: ཐེའུ་གཅིག་ལ་ཡ་གོང་གཉིས་སམ་གསུམ་ (一心二葉至一心三葉) བཅས་བཏུས། “བྲུ་གསེར་” རིགས་ (བྲུ་རྩེ་ལ་གཙོ་བོར་བཟུང་བ) ལ་བལྟས་ན་མང་ཚོགས་ཀྱི་ཆེད་དུ་བཟོས་པའི་ཚད་གཞི་ཡིན་པས་ཇ་འདིའི་རིན་གོང་ཅུང་ཟད་དམའ་བར་བྱེད།

Raw Material: སྔོན་ཞབས་ལྡན་གྱི་བུང་བ་ཆུང་ངུས (小綠葉蟬, xiǎo lǜ yè chán; Jacobiasca formosana) ཇ་ལོ་མར་སྐྱོན་བརྒྱབ་དགོས། ཤུགས་རྐྱེན་གྱི་ཐབས་ལམ། རིང་ཚད་ ༢.༤–༢.༧ མི་ལི་མི་ཊར་ཡོད་པའི་བུང་བ་ཆུང་ངུས་གཞོན་པའི་ལོ་མའི་པགས་པ་ཁ་རིང་གིས་བཙིར་ནས་ཕྲ་ཁུང་གི་ཁུ་རྫས་འཇིབ་ཀྱི་ཡོད། དེའི་ལན་དུ་ལོ་མས་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་འགུལ་རྣམ་ཁ་ཕྱེ་བ་དང་། སྐྱོན་ཕོག་ས་ཆར་པོ་ལི་ཕེ་ནོལ་ཨོཀ་སི་ཌེ་སིའི་སྐྱེ་ཚད་མྱུར་དུ་འཕེལ་བ། མོ་ནོ་ཊར་པིན་ཨཱལ་ཀོ་ཧོལ (ལི་ན་ལཱུལ། གེ་ར་ནི་ཨོལ། ནེ་རོལ།) དང་དེའི་ཨོཀ་སི་ཌི། དེ་བཞིན་ རྡོ་བུ་ ༢,༦-ཌའི་མི་ཐཱལ་-༣,༧-ཨོཀ་ཊ་ཌའི་ཨིན་-༢,༦-ཌའི་ཨོལ (སྦྲང་དྲི་གྲུབ་པར་གལ་ཆེ་བའི་ལྡན་རྫས་གཙོ་བོ) བཅས་ཀྱི་སྙོམས་སྒྲིག་ཤུགས་ཆེན་པོས་འགོ་འཛུགས། ཚོར་སྣང་ཟིན་པའི་ཚད་ (著涎, zhuó xián) ཅི་ཙམ་ཆེན་པོ་ཡོད་ན། གྲུབ་པའི་ཇའི་སྦྲང་དྲིའི་རང་བཞིན་དེ་ཙམ་གསལ་བོར་འགྱུར།

Terroir

Altitude: ནི་ཐའེ་ཝན་གྱི་དཀྱིལ་ཕྱོགས་སུ་གནས་པ་དང་། ནུབ་ཕྱོགས་སུ་པ་ཀྲའི་རི་རྒྱུད་ (八卦山脈, Bāguà Shānmài) དང་ཤར་ཕྱོགས་སུ་ནན་ཐོའུ་རྫོང་གི་རི་ཚོམ་བར་དུ་ཡོད། ཡུལ་ལྗོངས་ནི་རི་གཞིའི་རྨང་གཤིས་ཀྱི་རི་སྒང་དང་། ཟུར་ཉུང་བའི་སྒང་ངོས། ཆུ་གསར་གྱི་ལུང་པས་བཅད་པའི་ལྗོངས་ཤིག་ཡིན།

Climate: སྐྱེ་རྒུའི་རྫས་བསྒྱུར་དང་ལྡན་པའི་རིམ་ཚོགས་ས་དང་། རྫ་མིག་དམར་སྐྱའི་ལེ་ཊར་ཊི་ས་རྫས་ཡིན་པ་དང་། དོན་དངོས་ཀྱི་རྫས་མང་བ། ཆུ་བཞུར་བདེ་བ་བཅས་ཡོད། ཆུ་ཤུའི་ཀླུང་ལམ་ལ་ཉེ་བས་ཆུ་འདོན་བརྟན་པོ་ཐུབ།

Soil: ས་ངོས་མཚོ་ངོས་ལས་རྨིད་ ༢༠༠–༥༠༠ ཡོད་པ་—དེ་ནི་ཐའེ་ཝན་གྱི་མཐོ་སྒང་ཇའི་ས་ཁུལ་ (ཨ་ལི་ཤན། ལི་ཤན།) ལས་ཧ་ཅང་དམའ་བ་ཡིན། འོན་ཀྱང་། མཐོ་ཚད་ཅུང་ཟད་དམའ་བའི་རི་གཞིའི་བར་སྣང་འདི་དྲོད་པོ་ཡོད་པས་སྔོན་ཞབས་ལྡན་གྱི་བུང་བ་ཆུང་ངུར་འཚོ་གནས་ཀྱི་སྦྱོང་བརྡར་ལེགས་ཤོས་སྐྲུན་གྱི་ཡོད། རླན་ཚད་འདང་བ། ཉེ་འདབས་ཀྱི་རྩི་ཤིང་གིས་གྲིབ་བསིལ་ཚད་ལྡན་སྟེར་བ། གྲང་བ་ཆེན་པོ་མེད་པ་བཅས་སོ།

ཨུན་ཚད་ཚ་ཁུལ་གྱི་མོན་སུན་རླུང་ཁམས། ལོ་རེའི་ཆ་སྙོམས་དྲོད་ཚད་ ༢༢–༢༤°C ཡིན་པ་དང་། ཆར་ཚད་ལོ་རེར་མི་ལི་མི་ཊར་ ༡༥༠༠–༢༠༠༠ ཡོད། དབྱར་དུས་དྲོད་ཚད་མཐོ་ཞིང་བརླན་པའི་ཆར་དུས་འདིས་བུང་བ་ཆུང་ངུའི་སྐྱེ་འཕེལ་ལ་གནས་ཚུལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པོ་སྐྲུན་གྱི་ཡོད། — དེ་ནི་དབྱར་ཁའི་བཏུས་ཀྱིས་སྦྲང་དྲི་ཆེ་ཤོས་ཀྱི་ཇ་སྟེར་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན།

Production

འདི་ནི་ཚར་སྐྱེའི་དུས་ཚོད་ནང་ཇ་ལྗང་ཐོག་ཐུགས་སུ་འབྱུང་བ་ཡིན། སྔོན་ཞབས་ལྡན་གྱི་བུང་བ་ཆུང་ངུས་གཞོན་པའི་མྱུ་གུར་སྡོད་ཅིང་། རིམ་པ་བཞིན་ཕྲ་ཁུང་གི་ཚན་པ་མི་བར་གཏོང་བ་དང་ཁུ་རྫས་འཇིབ་ཀྱི་ཡོད། ཇ་ལྗང་གིས་ལན་དུ་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་ཊར་པི་ནོ་ཨིཌི་སྙོམས་སྒྲིག་ཤུགས་ཆེར་གཏོང་། “著涎”གི་ཚད་ནི་བུང་བ་ཆུང་ངུའི་འདུ་ཚོགས་གྲངས་ཀ། གནམ་གཤིས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ (ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་དྲོད་ཞིང་བརླན་པའི་དུས་) དང་དུས་ཚོད་ལ་རག་ལས། ཇ་གསོ་བས་སྐྱོན་ཕོག་པ་དང་མྱུ་གུའི་གསོན་སྐྱོབ་ནུས་པའི་བར་གྱི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་ཤོས་ཀྱི་སྐབས་ངོས་འཛིན་བྱས་ཏེ་རིམ་པ་ཚོད་འཛིན་བྱེད།

ལག་པས་བཏུས། བུང་བ་ཆུང་ངུའི་ཤུགས་རྐྱེན་གྱི་རྗེས་ཤུལ་གསལ་བོ་—གཞོན་པའི་ལོ་མའི་མཐའ་མཚམས་སེར་པོ་དང་སྐམ་པོ་—མངོན་པའི་མྱུ་གུ་བཏུས། ཚད་གཞི། ཐེའུ་གཅིག་ལ་ལོ་མ་གཉིས་སམ་གསུམ།

ཉིན་གདུགས་ (日光萎凋, rìguāng wěidiāo) སམ་ཁང་པའི་ནང་ (室內萎凋, shìnèi wěidiāo) བྱེད། དུས་ཡུན་ནི་ཆུ་ཚོད་ཁ་ཤས་ནས་ཉིན་གང་བར་ཡོད། སྦྲང་དྲི་སྐྱེ་བར་གལ་ཆེ་བའི་གོ་རིམ་ཡིན། སྐེམ་པའི་སྐབས་སུ། བུང་བ་ཆུང་ངུའི་ཤུགས་རྐྱེན་ལ་ལན་དུ་ལོ་མར་གསོག་པའི་ཊར་པི་ནོ་ཨིཌི་རྫས་སྦྱོར་ཚོས་ཧུར་ཐག་ཁ་ཕྱེ་ཞིང་བསྒྱུར་འགྱུར་བྱུང་སྟེ་ཁྱད་འཕགས་ཀྱི་དྲི་ཚོགས་གྲུབ། ལོ་མས་རླན་ཚད་ ༣༥–༤༥% ཤོར་ནས་འཇམ་ཞིང་མཉེན་པོར་འགྱུར།

ལག་པས་སམ་འཕྲུལ་གྱིས་བྱེད། མིང་ཅན་སྦྲང་དྲི་དམར་ཇར་བསྒྲིལ་སྟངས་ནི་རིང་དུ་བསྒྲིལ་བ (ཇ་ལོ་མ་རིང་པོར་བསྒྲིལ་བ) དང་རིལ་བུའི་གཟུགས་སུ་བསྒྲིལ་བ (ཐའེ་ཝན་གྱི་ཨོ་ལོང་ཇར་རྒྱུན་གྱི་ཟླུམ་པོའི་སྒྲིལ་སྟངས) གཉིས་ཀ་ཡོང་སྲིད་དེ། ཇ་བཟོ་མཁན་གྱི་འདོད་མོས་ལ་རག་ལས། ཟླུམ་པོར་བསྒྲིལ་ན་ཇ་ལོ་མ་སྲ་ཞིང་ཇ་གཏོང་སྐབས་དལ་པོར་ཁ་ཕྱེ་ཞིང་རིམ་བཞིན་དྲི་མ་དང་རོ་སྟོན།

དྲོད་ཚད་ ༢༥–༣༠°C དང་བརླན་ཚད་མཐོ་བའི་ནང་ཆ་ཚང་ཨོཀ་སི་ཌེ་ཤཉིན། དུས་ཡུན་ ༣–༥ ཆུ་ཚོད། གོ་རིམ་འདིར་ལོ་མའི་མཐའ་མཇུག་གི་ཁམ་པ་དམར་སྨུག་གི་ཚོས་གཞི་གྲུབ་པ་དང་། ཊི་ཨ་ཕྲ་ཝིན་དང་ཊི་ཨ་རུ་བི་ཇིན་གྱིས་རོ་ཕྱུག་པོར་འགྱུར་བ། སྦྲང་དྲི་བརྟན་པོར་གཏིང་ཟབ་ཏུ་འགྲོ་བ་བཅས་བྱུང་།

སྐམ་བྱེད་ཁང་པའི་ནང་ཚ་རླུང་གིས་སྐྱུར་བཅོས་བརྟན་པོར་གཏོང་། ལྷག་མའི་རླན་ཚད་ ༤–༦% ཡོད། སྐམ་སྟངས་ནི་ཞིབ་ཚགས་པའི་སྦྲང་དྲིའི་ཟུར་ཟེག་ལ་“མེ་ཤོར་”མི་འགྲོ་བའི་ཚད་ལྡན་འདེམ།

ཚད་བག་ལྟར་དབྱེ་བ་—ལོ་མ་གྲོས་པོ། ཆག་པ། ཇའི་ཞིབ་མ། གོང་རིམ་མཐོ་བའི་མིང་ཅན་སྦྲང་དྲི་དམར་ཇར་ཐེའུ་རྩེའི་ཚད་ཆེ་ཤོས་ལྡན་པའི་ལོ་མ་གྲོས་པོ་ཁ་ཐོར་བརྒྱབ་པ་འདེམ།

Organoleptic Profile

Dry Leaf Appearance: ལོ་མ་གྲོས་པོ་མཉེན་ཆ་ཡོད་པ་ཞིག་ཇ་བཏུང་རྗེས་ཁ་ཕྱེ་ཡོད། ཚོས་ནི་མི་སྙོམས་པ་དང་། སྔོ་ལྗང་ཁམ་པ་ནས་དམར་སྐྱ་ཁམ་པ་བར་ཡོད། ལོ་མའི་སྟེང་དུ་བུང་བ་ཆུང་ངུས་སྐྱོན་བརྒྱབ་པའི་དམར་སྐྱ་ཁམ་པའི་རྗེས་ཤུལ་གསལ་བོར་མཐོང་། ཇ་མཐིལ་གྱི་དྲི་མ་བརྟན་ཅིང་མངར་བ། སྦྲང་དྲི་ལྡན།

Chemical Composition

Alkaloids: ཀོ་ཕེ་ཨིན (༢.༥–༣.༥%) ། ཋེ་ཨོ་བྲོ་མིན། ཋེ་ཨོ་ཕི་ལིན།

Amino Acids: L-ཋེ་ཨ་ནིན་ — གཙོ་བོའི་ཨ་མི་ནོ་སྐྱུར་ཡིན་པ་དང་། མངར་ཆ་དང་རོའི་“གང་ཚད”གཏན་འཁེལ་བྱེད། ཨ་མི་ནོ་སྐྱུར་སྤྱིའི་བསྡུར་ཚད་ནི་སྐམ་རྫས་ཀྱི་ ༢–༣% ཡིན།

སྦྲང་དྲི་གྲུབ་པར་གལ་ཆེ་བའི་རུས་པ་ཡིན། Jacobiasca formosana གི་ཤུགས་རྐྱེན་གྱིས་མོ་ནོ་ཊར་པིན་ཨཱལ་ཀོ་ཧོལ (ལི་ན་ལཱུལ། གེ་ར་ནི་ཨོལ། ནེ་རོལ། ཊྲཱནས་-ནེ་རོ་ལི་ཌོལ།) དང་དེའི་ཨོཀ་སི་ཌི། དེ་བཞིན་ རྡོ་བུ་ ༢,༦-ཌའི་མི་ཐཱལ་-༣,༧-ཨོཀ་ཊ་ཌའི་ཨིན་-༢,༦-ཌའི་ཨོལ (སྦྲང་དྲིའི་ཇའི་རྟགས་ལྡན་རྫས་) བཅས་ཀྱི་སྙོམས་སྒྲིག་ལ་སྐུལ་འདེད་བྱེད། རྫས་འདི་དག་གི་བསྡུར་ཚད་ནི་སྐྱོན་མེད་པའི་རྨོངས་ཚད་ཀྱི་ཇ་ལས་ཧ་ཅང་མང་བ (ལྔ་ནས་བཅུ་ལྡན) ཡིན།

Minerals: ཀ་ལི་ཡམ། མེག་ནི་ཞིམ། མང་ག་ནིས། ཕོ་ལིན། ལྕགས། ཛིང་ཀ།

Polyphenols: སོས་པའི་ལོ་མའི་ཀེ་ཊི་ཆིན་ཚོ་ནི་ཆ་ཚང་སྐྱུར་བཅོས་ཀྱི་རིམ་པར་ཊི་ཨ་ཕྲ་ཝིན (ཇ་ཁུའི་གསལ་ཆ་དང་“གསོན་ཉམས”ལ་འགན་འཁུར) དང་ཊི་ཨ་རུ་བི་ཇིན (ཚོས་ཀྱི་གཏིང་ཟབ་དང་ལུས་པོར་འགན་འཁུར) དུ་བསྒྱུར་འགྱུར་བྱུང་། བུང་བ་ཆུང་ངུས་སྐྱོན་བརྒྱབ་པའི་རྨོངས་ཚད་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ནི་—ཞོ་བརྒྱབ་ས་ཆར་པོ་ལི་ཕེ་ནོལ་ཨོཀ་སི་ཌེ་སིའི་སྐྱེ་ཚད་མཐོ་བས་སྐྱུར་བཅོས་ཅུང་སྙོམས་ཞིང་གཏིང་ཟབ་ཏུ་འགྲོ་བར་རམ་འདེགས་བྱེད།

Vitamins: C (ཆ་ཤས་སྲུང་) ། E, K, རུས་པ་ B (B₁, B₂, B₃) །

Health Notes

ཀོ་ཕེ་ཨིན་དང་L-ཋེ་ཨ་ནིན་བསྲེས་པས་སེམས་གྲོགས་ཀྱི་འཚུབ་ཤོར་མེད་པར་གསལ་བརྡར་སྟེར་བ་དང་། དལ་པོའི་འགོ་ཚུགས་དང་རིང་དུ་འགྲོ་བའི་ཕན་པ་ལྡན།

རྒྱ་ནག་གི་སྲོལ་རྒྱུན་གསོ་རིག་གི་ཐ་སྙད་ལྟར་ན། དམར་ཇ་ནི་“དྲོད་གཤིས་” (温性, wēn xìng) ཀྱི་བཏུང་བྱ་ཡིན་པ་དང་། རླུང་དང་ཁྲག་གི་འཁོར་སྐྱོད་ལེགས་པར་རམ་འདེགས་བྱས་པས་གྲང་བའི་དུས་ལ་ཧ་ཅང་མཐུན།

ཊི་ཨ་ཕྲ་ཝིན་དང་ཊི་ཨ་རུ་བི་ཇིན་ཚོས་གནོད་པ་སྲུང་སྐྱོབ་ཤུགས་ཆེན་པོས་རང་དབང་གི་རྫས་འགྱུར་རྡུལ་ཕྲན་ཞི་འཇགས་བྱེད་པ་དང་ཕྲ་ཕུང་ལ་སྐྱོན་ཕོག་པའི་ཉེན་ཁ་ཉུང་དུ་གཏོང་།

དམར་ཇའི་པོ་ལི་ཕེ་ནོལ་ཚོས་རྒྱུ་མའི་འགུལ་སྐྱོད་དང་ཞལ་ཟས་འཇུ་བྱེད་ཀྱི་ཧོར་ཟད་ཐོན་རྫས་ལ་སྐུལ་འདེད་བྱེད་པ་དང་། ཚིལ་ཞག་ཅན་གྱི་ཟས་ཞོར་དུ་འགྲོ་བར་རམ་འདེགས།

རྒྱུན་དུ་དམར་ཇ་བཏུང་བ་ནི་ཀོ་ལེས་ཊ་རོལ་ LDL གི་ཚད་དམའ་རུ་གཏོང་བ། རྩ་འཇམ་པོར་འགྱུར་བ། ཁྲག་གནོན་ཚད་ལྡན་དུ་གཏོང་བ་བཅས་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད།

པོ་ལི་ཕེ་ནོལ་ཚོས་དུག་རྫས་བརྗེ་འགྱུར་དང་ཕྱིར་སྐྱེལ་ལ་ཞུགས་མཁན་མཆིན་པའི་ཧོར་ཟད་ཐོན་རྫས་ཀྱི་བྱེད་ནུས་ལ་སྐུལ་འདེད་བྱེད།

L-ཋེ་ཨ་ནིན་གྱིས་ཌོ་པ་མིན་དང་སེ་རོ་ཊོ་ནིན་གྱི་སྙོམས་སྒྲིག་ལ་སྐུལ་འདེད་བྱས་པས་ལྷིང་འཇགས་ཀྱི་ཚོར་སྣང་དང་དགའ་སྣང་སྟེར།

སྐྱེ་ཁམས་ལག་རྩལ་ལྟར་ཐོན་སྐྱེད་བྱས་པའི་ཇའི་ནང་སྲོག་ཆགས་སྐྱོན་ཆས་འཇོམས་བྱེད་ཀྱི་ལྷག་རོ་མེད་པ་ནི་སྤྱོད་མཁན་གྱི་འཕྲོད་བསྟེན་ལ་ཁ་སྣོན་གྱི་ཕན་ཡོན་ཞིག་ཡིན།

Brewing

Tea Amount: ཆུ་ ༡༥༠ མི་ལི་ལི་ཊར་ལ་སྤྱི་ཁྱབ་ ༥–༧ ག (ཀུང་ཧྥུའི་ཐབས་ལམ) ཆུ་ ༢༠༠–༢༥༠ ལ་ ༣–༤ ག (ཡོ་རོབ་ཀྱི་ཐབས་ལམ) །

Teaware: ཀར་ཕུ་ཐང་གི་གའེ་ཝན (蓋碗, gàiwǎn) — ཁྱབ་ཆེ་ཞིང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པོའི་འདེམས་སྒྲུག ། ཐའེ་ཝན་གྱི་ཀར་ཕུ་ཐང་གི་ཇ་དང་ཡི་ཞིང་གི་འཇིམ་པའི་ཇ་དང་ (紫砂壺, zǐshā hú) ཡང་འཚམ། རིལ་བུར་བསྒྲིལ་བའི་ཇ་ལོ་མར་རྨང་རྒྱ་ཆེ་བའི་སྣོད་བཀོལ་ནས་ལོ་མ་ཆ་ཚང་ཁ་ཕྱེ་བར་བྱེད་དགོས།

Water Temperature: ༩༠–༩༥°C། མིང་ཅན་སྦྲང་དྲི་དམར་ཇར་སྤྱིར་བཏང་ཐེའུ་ལས་ལོ་མ་མང་བ (ཐེའུ་རྩེ་མིན) ཡོད་པས་རོ་ཆ་ཚང་ཁ་ཕྱེ་ཆེད་དྲོད་ཚད་ཅུང་ཟད་མཐོ་བ་བེད་སྤྱོད་བྱེད་ཆོག

Comparison

ཐའེ་ཝན་གྱི་སྦྲང་དྲིའི་དམར་ཇའི་གོང་རིམ་མཐོ་བའི་བྲུ་རྩེའི་ཐོག་མ་ཡིན། མིང་ཅན་རིགས་ལས་ཐེའུ་རྩེ (གསེར་གྱི་བྲུ) ཀྱི་ཚད་མཐོ་བ། རོ་ཞིབ་ཚགས་ཤིང་བཟང་བ། རིན་གོང་མཐོ་བ། མིང་ཅན་སྦྲང་དྲི་ནི་དམངས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཅན་དུ་གྱུར་བ་དང་། ཞབས་འཇག་ཅུང་ཟད་ཆེ་བ། རིན་གོང་དམའ་བའི་ངོས་འཛིན་ལྡན།

དམར་ཇ་མིན་པར་ལྗིད་ཆེ་བའི་ཨོ་ལོང་ (༦༠–༨༠% ཨོཀ་སི་ཌེ་ཤཉིན) ཡིན། ལོ་མའི་ཚོས་སྣ་མང་ (ཚོས་ལྔ) དང་། “སྤོས་སྣ་འཕྲིག” ཅིང་ཡང་བའི་རང་བཞིན། དཀར་པོའི་སྤུ་ཚད་མཐོ་བ་བཅས་ཀྱིས་ཁྱད་པར་ཡོད། མིང་ཅན་སྦྲང་དྲི་ནི་ཆ་ཚང་སྐྱུར་བཅོས་བྱས་པའི་དམར་ཇའི་རང་བཞིན་ཅན་དང་། གྱུད་པ་སྲ་ཞིང་ཕྱུག་པོ། “དྲོད་གཤིས་” ལྡན།

ཐའེ་ཝན་གྱི་ཉི་ཟླ་མཚོའི་ས་ཁུལ་ (ཡང་ནན་ཐོའུ་རྫོང་) གྱི་དམར་ཇ་ཡིན་པ་དང་། སྐབས་མང་པོར་ཐའི་ཆ་ ཨང་ ༡༨ (ཧུང་ཡོ) ཞེས་པའི་ལོ་ཏོག་རིགས་སྤྱོད། ཤིང་ཚ་ཡི་དྲི་མ་དང་བོ་ཌི་ཟ་དྲི་མ། སྦྲང་དྲིའི་རང་བཞིན་མེད། མིང་ཅན་སྦྲང་དྲིའི་རིམ་པ་མང་བའི་“སྦྲང་དྲི”ལ་བལྟས་ན་རྨང་གཞི་ཤུགས་ཆེ་ཞིང་“ཐད་ཀར་བ”ཡིན།

ཡུན་ནན་གྱི་དམར་ཇ་ — རྡོ་ཞིབ་དང་ཤུགས་ཆེན་པོ་ལྡན། བཞོ་གཞི་དང་ཤོ་ཀོ་ལ་ཊི་ཡི་རང་བཞིན། མིང་ཅན་སྦྲང་དྲི་ནི་འཇམ་ཞིང་མངར་བ། ཤིང་ཏོག་དང་སྦྲང་དྲིའི་སྟངས་སྟངས་གཞན་པ་ཞིག་ཡིན། ཁྱད་པར་ནི་ས་ཁུལ་དང་བུང་བ་ཆུང་ངུའི་རྒྱུ་རྐྱེན་ཁྱད་འཕགས་ལས་བྱུང་།

ཨན་ཧྭེ་ཡི་དམར་ཇ་ཡིན་པ་དང་། ཁྱད་འཕགས་ཀྱི“ཆི་མེན་ཞང” — མེ་ཏོག ཤིང་ཏོག དུ་བའི་ཟུར་ཟེག་བསྲེས་པ་ལྡན། མིང་ཅན་གྱི་ཁ་ཕྱེ་ཞིང་ཚོར་རྒྱ་ཆེ་བའི་སྦྲང་དྲི་ལ་བལྟས་ན་སྒྲིམ་ཞིང་“རིག་པའི”སྟངས་སྟངས་ཡིན།

ཧྥུ་ཅན་གྱི་གོང་རིམ་མཐོ་བའི་བྲུ་རྩེ་གཅིག་པུའི་དམར་ཇ་ — ཞིབ་ཚགས་ཤིང་སྙན་པ། སྦྲང་དྲི་དང་མེ་ཏོག་གི་དྲི་མ་ལྡན། ཅིན་ཅུན་མེའི་སྦྲང་དྲི་ནི་ལོ་ཏོག་རིགས་དང་ས་ཁུལ་གྱི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་ལ། བུང་བ་ཆུང་ངུའི་ཤུགས་རྐྱེན་མིན་པས་དྲི་མའི་རང་བཞིན་ཧ་ཅང་མི་འདྲ་བ་ཡིན།

Price and Authenticity

དེས་མིང་ཅན་ཞང་གི་འབྱུང་ཁུངས་ངོས་འཛིན་དང་ཇ་གསོ་ཁང་གི་ཆ་འཕྲིན་སྤྲོད་ཐུབ་པ་ཚང་དགོས།

རང་བཞིན་གྱི་སྦྲང་དྲི་ནི་རང་བྱུང་ཡིན་ལ། གཏིང་ཟབ་ཅིང་རིམ་པ་མང་བ་ཡོད། སྦྲང་རྩིའམ་རྫས་སྦྱོར་གྱིས་བཟོས་པའི་དྲི་མ་ནི་སྙོམས་ཤིང་རྣམ་པ་གཅིག་པ། “རྫས་སྦྱོར་གྱི” དྲི་མ་ཡིན།

མི་སྙོམས་པའི་ཚོས། ལོ་མའི་མཐའ་མཚམས་སུ་སེར་སྐྱ་ཁམ་པའི་ཐིག་ལེ་ཁྱད་འཕགས་—འདི་ནི་ Jacobiasca formosana ཡི་ཁྱད་ཚང་ཤུགས་རྐྱེན་གྱི་རྟགས་ཡིན།

ཚོས་—གཙང་མ། གསལ་བ། སྤོས་ཁ་དམར་པོ་ནས་དམར་སྨུག་བར། རྙོག་བྲལ་དང་བསིལ་ཟིངས། སྙོམས་པའི་རོ་བཅས་ནི་སྤུས་ཚད་དམའ་བའི་རྟགས་ཡིན།