Shèngzhōu huī bái

Classification and Origin

Category: ଚୀନ୍‌ର ଐତିହାସିକ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଚା’ (中国历史名茶)। ଗୋଲାକୃତିରେ ମୋଡ଼ା ଯାଇଥିବା (圆形绿茶, yuánxíng lǜchá) ପ୍ରକାରର ଏକ ଆଞ୍ଚଳିକ ଉଚ୍ଚମାନର ସବୁଜ ଚା’।

Coordinates: ପ୍ରାୟ 29.70° ଉତ୍ତର ଅକ୍ଷାଂଶ, 120.88° ପୂର୍ବ ଦ୍ରାଘିମା (ଫୁଝି ପର୍ବତର ଦକ୍ଷିଣ ଢାଲୁଆରେ ଅବସ୍ଥିତ କୁଆଙ୍ଗାଙ୍ଗ ଗାଁ ଏକ ମାନଦଣ୍ଡ ଭାବେ)।

Origin: ଚୀନ୍, ଝେଜିଆଙ୍ଗ ପ୍ରଦେଶ (浙江省, Zhèjiāng shěng), ଶେଙ୍ଗଝୌ କାଉଣ୍ଟି-ସ୍ତରୀୟ ସହର (嵊州市, Shèngzhōu shì), ସାଇମିଙ୍ଗ ପର୍ବତମାଳା (四明山, Sìmíng Shān) ଅଞ୍ଚଳ। ମୁଖ୍ୟ ଉତ୍ପାଦନ କ୍ଷେତ୍ର: ଜିଆୱାଙ୍ଗ ଟାଉନ୍‌ (下王镇, Xiàwáng zhèn) — କୁଆଙ୍ଗାଙ୍ଗ ଗାଁ (泉岗村, Quángǎng cūn), ଏବଂ ଗୁଇମେନ୍‌ ଟାଉନସିପ୍‌ (贵门乡, Guìmén xiāng) — ଶାଙ୍ଗୱୁଶାନ ଗାଁ (上坞山村, Shàngwùshān cūn)।

Type: ସବୁଜ ଚା’ (绿茶, lǜchá)। ଅଣ-ଖମୀକୃତ, ଜାରଣର ମାତ୍ରା ଅତ୍ୟନ୍ତ କମ୍ (5%ରୁ କମ୍)।

History and Culture

Cultural Significance: ହୁଇ ବାଇ, ଝେଜିଆଙ୍ଗ ର ସବୁଜ ଚା’ମାନଙ୍କ ସାଂସ୍କୃତିକ ଇତିହାସ ସହିତ ଘନିଷ୍ଠ ଭାବେ ଜଡ଼ିତ ଏବଂ ଏହାକୁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ପିଙ୍ଗଶୁଇ ଝୁଚା (平水珠茶, píngshǔi zhūchá) — “ମୋତି ଚା’” — ର ପୂର୍ବଜ ଭାବେ ବିବେଚନା କରାଯାଏ, ଯାହା କ୍ୱିଙ୍ଗ ରାଜବଂଶ ସମୟରୁ ଚୀନ୍‌ର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ରପ୍ତାନୀ ସବୁଜ ଚା’ ପାଲଟିଥିଲା। ପିଙ୍ଗଶୁଇ ଝୁଚା, ସାମୁଦ୍ରିକ ରପ୍ତାନୀ ସୁବିଧା ପାଇଁ ଅତ୍ୟଧିକ ଘନ ଗୋଲାକୃତି ମୋଡ଼ା ଦିଗରେ ବିକଶିତ ହୋଇଥିଲାବେଳେ, ହୁଇ ବାଇ, “ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଗୋଲ ନୁହେଁ” ଆକୃତିର ପ୍ରାଚୀନ ରୂପକୁ ସଂରକ୍ଷଣ କରି, ଘରୋଇ ବଜାର ଏବଂ ଜ୍ଞାନୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ଚା’ ହୋଇ ରହିଛି। ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକେ କିଆଙ୍ଗାଙ୍ଗ ଗାଁ’ ର ଭୂଗୋଳକୁ ଏକ କବିତାମୟ ଲୋକୋକ୍ତିରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରନ୍ତି: “前岗大岭头，走路碰鼻头，云雾绕山头，老虎蹲岩头” (qiángăng dàlǐngtóu, zǒulù pèng bítóu, yúnwù rào shāntóu, lǎohǔ dūn yántóu — “କିଆଙ୍ଗାଙ୍ଗ ର ବଡ଼ ଗିରି ମୁଣ୍ଡରେ, ରାସ୍ତାଟି ନାକରେ ଧକ୍କା ଖାଏ, କୁହୁଡ଼ି ଶିଖର ଚାରିପଟେ ଗୁଡ଼େଇ ହୁଏ, ଆଉ ବାଘଟି ପଥର ଉପରେ ବସେ”)।

History: ଆଧୁନିକ ଶେଙ୍ଗଝୌ ଅଞ୍ଚଳ ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ ୟୁଏଝୌ (越州) ପ୍ରଶାସନିକ ଅଧୀନରେ ଥିଲା, ଏବଂ ସ୍ଥାନୀୟ ଚା’ ୟୁଏଝୌ ଚା’ (越州茶) ନାମରେ ସାଧାରଣ ଭାବେ ଜଣାଶୁଣା ଥିଲା। ପଶ୍ଚିମ ହାନ୍‌ ରାଜବଂଶ (ଖ୍ରୀ.ପୂ. 206 – ଖ୍ରୀ. 9) ସମୟରେ, ଏହି ଅଞ୍ଚଳ, ଯାହା ସେତେବେଳେ ଶାନ୍‌ କାଉଣ୍ଟି (剡县) ନାମରେ ଜଣାଶୁଣା, ଶାନସୀ (剡溪) ନଦୀର ଉପର ମୁଣ୍ଡର ଚା’ ପାଇଁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଥିଲା। ଟାଙ୍ଗ ରାଜବଂଶ ସମୟରେ, ଚା’ ଗୁରୁ ଲୁ ୟୁ (陆羽, Lù Yǔ) ତାଙ୍କ “ଚା’ ର ଧ୍ରୁପଦୀ” (茶经, Chájīng) ରେ ୟୁଏଝୌ ଜିଲ୍ଲାର ଚା’ ବିଷୟରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛନ୍ତି।

Name Breakdown: ଶେଙ୍ଗଝୌ (嵊州) — ପ୍ରଶାସନିକ କାଉଣ୍ଟି ଯେଉଁଠାରେ ଏହି ଚା’ ଉତ୍ପାଦିତ ହୁଏ। ହୁଇ (辉) — ମୁଖ୍ୟ ପ୍ରଯୁକ୍ତିଗତ ପଦକ୍ଷେପ ହୁଇଗୁଓ (辉锅, “ଚମକ ଆଣିବା ପାଇଁ ଭାଜିବା”) କୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ କରେ, ଯେଉଁ ସମୟରେ ଶୁଷ୍କ ପତ୍ର ଏକ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟପୂର୍ଣ୍ଣ ଧଳା ଆସ୍ତରଣ-“କୁହୁଡ଼ି” ପାଏ। ବାଇ (白) — “ଧଳା”, ତିଆରି ଚା’ ପୃଷ୍ଠଦେଶରେ ଥିବା ଏହି କୁହୁଡ଼ି (起霜, qǐshuāng) କୁ ବର୍ଣ୍ଣନା କରେ। ତେଣୁ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନାମର ଶାବ୍ଦିକ ଅର୍ଥ “ଶେଙ୍ଗଝୌ ର ଉଜ୍ଜ୍ଵଳ ଧଳା [ଚା’]”। ଐତିହାସିକ ଲେଖାରୂପ: କିଆଙ୍ଗାଙ୍ଗ ହୁଇ ବାଇ (前岗辉白 / 前冈煇白), କୁଆଙ୍ଗାଙ୍ଗ ହୁଇ ବାଇ (泉岗辉白)।

Botany and Raw Material

Cultivar: ସ୍ଥାନୀୟ ଜନସଂଖ୍ୟା ଆଧାରିତ ପ୍ରଜାତି (当地群体种, dāngdì qúntǐ zhǒng) — ମଧ୍ୟମ-ପତ୍ର ଏବଂ କ୍ଷୁଦ୍ର-ପତ୍ର ପ୍ରକାର (中小叶种, zhōngxiǎo yè zhǒng), ଯାହା ଐତିହାସିକ ଭାବେ ସାଇମିଙ୍ଗ ପର୍ବତର ଟେରୱାର (terroir) ସହିତ ଖାପଖାଇଥିବା ବଂଶମାନଙ୍କ ଏକ ଜେନେଟିକ ମିଶ୍ରଣ। ଏହା ଉଚ୍ଚ ତୁଷାର ସହନଶୀଳତା ଏବଂ ନବୀନ କାଣ୍ଡରେ ପ୍ରଚୁର ଧଳା ରୋମ ପାଇଁ ଜଣାଶୁଣା।

Picking: ମୁଖ୍ୟତଃ ବସନ୍ତ ଋତୁ — ଗୁୟୁ (谷雨, “ଶସ୍ୟ ବର୍ଷା”, ପ୍ରାୟ 19–21 ଏପ୍ରିଲ) ଆଖପାଖ। ଉଚ୍ଚମାନର ଗ୍ରେଡ଼ଗୁଡ଼ିକ ଗୁୟୁ ପୂର୍ବରୁ, ମାନକ ଗ୍ରେଡ଼ଗୁଡ଼ିକ ଏହାର ପରେ ତୋଳାଯାଏ।

Pluck Standard: ଉଚ୍ଚତମ ଗ୍ରେଡ଼ (高档辉白) ପାଇଁ: ଗୋଟିଏ ମୁକୁଳ ଏବଂ ଗୋଟିଏ ପତ୍ର (一芽一叶, yī yá yī yè), ଗୁୟୁ ପୂର୍ବରୁ ତୋଳାଯାଏ — ଏହି କଞ୍ଚାମାଲ ମୋଟ ପରିମାଣର ପ୍ରାୟ 30%। ମଧ୍ୟମ ଗ୍ରେଡ଼ ପାଇଁ: ଆରମ୍ଭିକ ପ୍ରସ୍ଫୁଟନ ଅବସ୍ଥାରେ ଗୋଟିଏ ମୁକୁଳ ଓ ଦୁଇଟି ପତ୍ର (一芽二叶初展)। ମାନକ ଗ୍ରେଡ଼ ପାଇଁ: ଆରମ୍ଭିକ ପ୍ରସ୍ଫୁଟନ ଅବସ୍ଥାରେ ଗୋଟିଏ ମୁକୁଳ ଓ ଦୁଇଟିରୁ ଗୋଟିଏ ମୁକୁଳ ଓ ତିନୋଟି ପତ୍ର। 500 ଗ୍ରାମ ଉଚ୍ଚତମ ଗ୍ରେଡ଼ ଚା’ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ପାଇଁ 40,000–50,000 ମୁକୁଳ ଆବଶ୍ୟକ।

Raw Material: କାଣ୍ଡଗୁଡ଼ିକ ମଜବୁତ, ପ୍ରଚୁର ଧଳା ରୋମ ବିଶିଷ୍ଟ (芽叶肥壮，多白毫) ହେବା ଦରକାର। ତୋଳା ପରେ, କଞ୍ଚାମାଲକୁ ତୁରନ୍ତ ବାଛି, ଆକାର ଏବଂ ପରିପକ୍ୱତାରେ ଏକତାନତା ଆଣିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରାଯାଏ, ତା’ପରେ ଏହାକୁ ପୃଥକ ପ୍ରକ୍ରିୟାକରଣ ପାଇଁ ଗ୍ରେଡ଼ ଅନୁସାରେ ସଜାଡ଼ି ରଖାଯାଏ।

Terroir

Altitude: ସମୁଦ୍ର ପତନ ଠାରୁ 500–800 ମିଟର।

Climate: ଉପ-କ୍ରାନ୍ତୀୟ ମୌସୁମୀ। ବାର୍ଷିକ ହାରାହାରି କୁହୁଡ଼ିଆ ଦିନ — 280 ରୁ ଅଧିକ। ବାୟୁ ଆର୍ଦ୍ରତା ≥ 80%। ଦିନ ଓ ରାତି ତାପମାନ ମଧ୍ୟରେ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ପାର୍ଥକ୍ୟ ପତ୍ରରେ ସୁଗନ୍ଧ ଏବଂ ସ୍ୱାଦ ପଦାର୍ଥ ସଞ୍ଚୟ କରିବାରେ ସହାୟକ। ଏକ ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକୋକ୍ତି ଅବସ୍ଥାର ବର୍ଣ୍ଣନା କରେ: “କୁହୁଡ଼ି ଶିଖର ଚାରିପଟେ ଗୁଡ଼େଇ ହୁଏ” — ଚା’ ଗଛଗୁଡ଼ିକ ବାସ୍ତବରେ ମେଘ ଭିତରେ ବଢ଼ନ୍ତି।

Soil: ଫୁଝି ପର୍ବତର ହିମବାହୀ ପଟିରେ ହଳଦିଆ-ବାଦାମୀ ମୃତ୍ତିକା, ଯାହା ସ୍ଥାନୀୟ ପରମ୍ପରାରେ “ପାଉଁଶ ମାଟି” (香灰土, xiānghuī tǔ) ଭାବେ ପରିଚିତ। ଏଥିରେ ଜୈବ ପଦାର୍ଥ ଓ ଖଣିଜ ମୌଳିକ ପ୍ରଚୁର ମାତ୍ରାରେ ଥାଏ। ଅଞ୍ଚଳର 93% ଅଞ୍ଚଳ ଜଙ୍ଗଲ, ଶିଳ୍ପ ପ୍ରଦୂଷଣ ନାହିଁ।

ଚା’ ବଗିଚାଗୁଡ଼ିକ ସାଇମିଙ୍ଗ ପର୍ବତମାଳା (四明山脉) ଅନ୍ତର୍ଗତ ଫୁଝି ପର୍ବତ (覆卮山, Fùzhī Shān, ଶିଖର ଉଚ୍ଚତା 861 ମି.) ର ଦକ୍ଷିଣ ଢାଲୁଆରେ ଅବସ୍ଥିତ। ଉତ୍ପାଦନର ମୂଳ ହେଉଛି ପ୍ରାୟ 500 ମିଟର ଉଚ୍ଚତାରେ ଥିବା କୁଆଙ୍ଗାଙ୍ଗ ଗାଁ’ ର ପ୍ରାଚୀନ ଚା’ ବଗିଚା ଏବଂ ପ୍ରାୟ 650 ମିଟର ଉଚ୍ଚତାରେ ଥିବା ଶାଙ୍ଗୱୁଶାନ ଗାଁ’ ର ବୃକ୍ଷରୋପଣ, ଯାହା ପ୍ରାଚୀନ ହିମବାହିତ ସଞ୍ଚୟ (glacial deposits) ର ଏକ ପଟିରେ ଅବସ୍ଥିତ।

ଶିଳ୍ପ ସାର ଓ କୀଟନାଶକ ବ୍ୟବହାର ନ କରି ପରିବେଶ ଅନୁକୂଳ ଚାଷ। ପ୍ରାକୃତିକ ଛାଇ ପାର୍ବତ୍ୟ ଜଙ୍ଗଲ ଦ୍ୱାରା ମିଳିଥାଏ। କୁହୁଡ଼ି ଓ ଗଛ ମୁକୁଟ ମଧ୍ୟ ଦେଇ ଆସୁଥିବା ବିଛୁରିତ ଆଲୋକ (漫射光, màn shè guāng) ପତ୍ରରେ ସୁଗନ୍ଧ ପଦାର୍ଥ ଓ ଆମିନୋ ଏସିଡ଼ର ସଂଶ୍ଳେଷଣ ବଢ଼ାଇଥାଏ।

Production

ଢଳୁଆ ୱୋକ୍‌ର ତାପମାନ 200–220°C। ଗୋଟିଏ ୱୋକ୍‌ ପିଛା ପ୍ରାୟ 1.5–1.7 କି.ଗ୍ରା. ତଟକା ପତ୍ର ଭରାଯାଏ। କାରିଗର, ଉପରିଭାଗ ଅତ୍ୟଧିକ ଶୁଖିନଯିବା ବିନା ସମତାନ ଭାବେ ସ୍ଥାୟୀକରଣ ପାଇଁ “ଅଧିକ ଧୀରେ ରାନ୍ଧ, କମ୍ ଉପରକୁ ଫୋପାଡ଼” (多闷少抛, duō mèn shǎo pāo) କୌଶଳଟି ବ୍ୟବହାର କରି ବାଉଁଶ କଣ୍ଟା-ଛଡ଼ାଦ୍ୱାରା କାମ କରେ। ଅବଧି — 8–9 ମିନିଟ।

ଶାକିଙ୍ଗ (shāqīng) ପରେ ଗରମ ପତ୍ରକୁ, ତାହା ସାମାନ୍ୟ ଅଠାଳିଆ ଲାଗିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ଉଭୟ ହାତରେ “ବେଲଣ” (滚揉, gǔn róu) ଶୈଳୀରେ ତୁରନ୍ତ ହାତରେ ମୋଡ଼ା ଯାଏ। ଅବଧି — 2–3 ମିନିଟ।

ମୋଡ଼ା ପତ୍ରକୁ ମେଲାଇ, କାଠ-କୋଇଲା ନିଆଁ ଉପରେ ପ୍ରାୟ 90°C ତାପମାନରେ ବାଉଁଶ ଭାଟି (冲, chōng — ସ୍ଥାନୀୟ ନାମ, ହଙ୍ଗଶାଓ (hōngshāo) ର ଅନୁରୂପ) ରେ ଶୁଖାଯାଏ, ରଙ୍ଗ କଳା ହୋଇ ଅଠାଳିଆପଣ ହଜିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ।

ମୂର୍ତ୍ତି ଗଠନକୁ ମଜଭୁତ କରିବା ପାଇଁ ଅତିରିକ୍ତ 2–3 ମିନିଟ ର ହାତ ମୋଡ଼ା।

ତାପମାନ 60°C କୁ କମାଯାଏ, ଅବଧି — 10–12 ମିନିଟ।

ପ୍ରାୟ 120°C ତାପମାନର ଢଳୁଆ ୱୋକ୍‌ ରେ କରାଯାଏ। ଭରାଇବା ପରିମାଣ 2.5–3.0 କି.ଗ୍ରା. କୁ ବଢ଼ାଯାଏ। କାରିଗର ଉଭୟ ହାତରେ ପତ୍ରକୁ “ଠେଲି” ଓ “ଘଷି” (推炒, tuī chǎo), ତାହାକୁ ଏକ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଗୋଲାକୃତି ଦିଏ। ଅବଧି — 30–35 ମିନିଟ।

ଏହା ହେଉଛି କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଓ ନିର୍ଣ୍ଣାୟକ ପଦକ୍ଷେପ। ଢଳୁଆ ୱୋକ୍‌ ରେ ଦୁଇଟି ପୂର୍ବ ବ୍ୟାଚ୍‌ (batch) ର ପତ୍ର ଭରାଯାଏ। ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ତାପମାନ — ପ୍ରାୟ 100°C, ତାପରେ ଏହାକୁ ଧୀରେ ଧୀରେ 30–40°C କୁ କମାଯାଏ। କାରିଗର, ପତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ଧୀରେ ଧୀରେ କୁଣ୍ଡଳୀଭୂତ କରିବାକୁ, ଉଭୟ ହାତରେ ୱୋକ୍‌ ର କାନ୍ଥ ଦେଇ ଧୀରେ ଧୀରେ ଠେଲନ୍ତି। ପ୍ରକ୍ରିୟା 3–4 ଘଣ୍ଟା ଚାଲେ — ଏହା ହେଉଛି ସବୁଠୁ ଲମ୍ବା ପଦକ୍ଷେପ। ଏହି ହୁଇଗୁଓ ସମୟରେ ହିଁ ପତ୍ର “କୁଣ୍ଡଳୀକୃତ ଚକତି” (盘花卷曲, pánhuā juǎnqū) ର ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଆକୃତି ଧାରଣ କରେ ଏବଂ ଧଳା କୁହୁଡ଼ି (色白起霜) ରେ ଆଚ୍ଛାଦିତ ହୁଏ। ହୁଇଗୁଓ ପରେ, ପ୍ରସ୍ତୁତ ଚା’କୁ ସାମାନ୍ୟ ଥଣ୍ଡା କର, ଧୂଳି ପରିଷ୍କାର କର, ଏବଂ ହାତରେ ହଳଦିଆ ପତ୍ର ଓ ବାହ୍ୟ ପଦାର୍ଥ ବାଛ, ତା’ପରେ ଧାତବ ପାତ୍ରରେ ବାୟୁରୋଧୀ ଭାବେ ପ୍ୟାକ୍ କର।

Organoleptic Profile

Dry Leaf Appearance: “କୁଣ୍ଡଳୀକୃତ ଫୁଲ” (盘花卷曲) ର ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟପୂର୍ଣ୍ଣ ଆକୃତି — ଗ୍ରାନ୍ୟୁଲ୍‌, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଗୋଲ ନୁହେଁ, କିନ୍ତୁ ଘନ ଭାବେ ମୋଡ଼ା। ଚା’ କ୍ଷୁଦ୍ରତମ ଭାଙ୍ଗ ବା ସ୍ପାଇରଲ୍‌ ପରି ଦେଖାଯାଏ। ପୃଷ୍ଠଦେଶ ଏକ ହାଲକା ଧଳା “କୁହୁଡ଼ି” (披霜, pīshuāng) ରେ ଆଚ୍ଛାଦିତ, ଯାହା ତଳେ ଏକ ଗଭୀର ମରକତ-ସବୁଜ ରଙ୍ଗ ଉଙ୍କି ମାରେ। ଗ୍ରାନ୍ୟୁଲ୍‌ ଗୁଡ଼ିକର ଆକାର ଏକ ରୂପୀ, ଗଠନ ଘନ ଓ ପରିଷ୍କାର (紧结匀净)।

Dry Leaf Aroma: ପରିଷ୍କାର, ସତେଜ, ଏକ ସ୍ପଷ୍ଟ ଛତୁଆ (chestnut) ଟୋନ୍‌ (栗香, lìxiāng) ସହିତ। ଫୁଝି ପର୍ବତର ହିମବାହୀ ପଟିର ଚା’ ରେ ଏକ “ଥଣ୍ଡା ସୁଗନ୍ଧ” (冷香, lěngxiāng) — ଥଣ୍ଡାପଣର ଏକ ସୂକ୍ଷ୍ମ ଖଣିଜ (mineral) ସ୍ୱାଦ — ରହିପାରେ।

Liquor Aroma: ତୀବ୍ର ଓ ପୂର୍ଣ୍ଣ (浓爽, nóngshuǎng)। ଛତୁଆ ଟୋନ୍‌ ମୁଖ୍ୟ, ସହଯୋଗୀ “ସବୁଜ” ସତେଜତା। ସର୍ବୋତ୍ତମ ବ୍ୟାଚ୍‌ ଗୁଡ଼ିକରେ, ସୁଗନ୍ଧ ଉଚ୍ଚ ଓ ଦୀର୍ଘସ୍ଥାୟୀ।

Liquor Color: ହଳଦିଆ-ସବୁଜ, ଉଜ୍ଜ୍ଵଳ ଓ ସ୍ୱଚ୍ଛ (黄明清澈, huáng míng qīngchè), ସାମାନ୍ୟ ଚମକ।

Spent Leaves: କୋମଳ-ହଳଦିଆ (嫩黄, nènhuáng), ପତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ଗୋଟା “ତୋଡ଼ା” (成朵, chéng duǒ) ଆକାରରେ ଖୋଲେ, ମୁକୁଳ ଅଗ ଭଲ ଭାବେ ଦେଖାଯାଏ (芽锋显露)। ପତ୍ର ଗଠନ ଅତ୍ୟଧିକ ଯାନ୍ତ୍ରିକ ପ୍ରଭାବ ବିନା ଗୁଣାତ୍ମକ ହସ୍ତ ପ୍ରକ୍ରିୟାକରଣର ସୂଚନା ଦିଏ।

Taste: ସଂଘନ, ପୂର୍ଣ୍ଣ (醇厚, chúnhòu), ଏକ ସମୟରେ ସତେଜ ଓ ଚଙ୍ଗା (鲜爽, xiānshuǎng)। ଘନ ମୋଡ଼ା କାରଣରୁ ଏଥିରେ ଘନୀଭୂତ ଗାଢ଼ତା (浓醇, nóngchún) ଦେଖାଯାଏ: ଚା’ ଧୀରେ ଧୀରେ ଖୋଲେ, ପଦାର୍ଥ ଧୀରେ ଧୀରେ ଛାଡ଼େ। ହୁଇଗାନ (回甘, ଫେରିଆସୁଥିବା ମିଠାପଣ) — ଦ୍ରୁତ ଓ ପ୍ରକଟ। ଉପଯୁକ୍ତ ଚା’ ତିଆରି ପ୍ରଣାଳୀରେ ତିକ୍ତତା ଓ କଷା ସର୍ବନିମ୍ନ।

Chemical Composition

Amino Acids: ଉଚ୍ଚ-ପାର୍ବତ୍ୟ ଅବସ୍ଥିତି, ଲଗାତାର କୁହୁଡ଼ି ଏବଂ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ତାପମାନ ପରିବର୍ତ୍ତନ କାରଣରୁ, ମୁକ୍ତ ଆମିନୋ ଏସିଡ଼ ପରିମାଣ ବଢ଼ିଥାଏ — ଉଚ୍ଚତମ ଗ୍ରେଡ଼ (特级) ର ବସନ୍ତ ତୋଳା ପାଇଁ ≥ 4%। L-ଥିଏନାଇନ୍‍ (L-茶氨酸) ମୁଖ୍ୟ, ଯାହା “ସତେଜ ମିଠାପଣ” ଏବଂ ଆରାମଦାୟକ ପ୍ରଭାବ ପ୍ରଦାନ କରେ।

ସବୁଜ ଚା’ ପାଇଁ ସାଧାରଣ ସ୍ତର — ଶୁଖିଲା ଓଜନର ପ୍ରାୟ 2.5–3.5%। କ୍ୟାଫେନ ଓ L-ଥିଏନାଇନ୍‍ ର ସମନ୍ୱୟ ହଠାତ୍ ଉତ୍ତେଜନା ବିନା ଏକ ନରମ, ସମତଳ ସ୍ଫୂର୍ତ୍ତି ଆଣିଥାଏ।

ଫ୍ଲୋରାଇଡ଼ (ପରିମାଣ ପ୍ରାୟ 200 ppm, ଯାହା ଦାନ୍ତ ଏନାମେଲ୍‌ ରକ୍ଷା କରେ), ପୋଟାସିୟମ, ଜିଙ୍କ, ମାଙ୍ଗାନିଜ, ସେଲେନିୟମ (ଫୁଝି ପର୍ବତର ହିମବାହୀ ପଟିର ମୃତ୍ତିକାର ଏକ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟପୂର୍ଣ୍ଣ କ୍ଷୁଦ୍ର-ମୌଳିକ)।

ଛତୁଆ ସୁଗନ୍ଧ, ଦୀର୍ଘ ହୁଇଗୁଓ ପ୍ରକ୍ରିୟା ସମୟରେ ଗଠିତ ପାଇରାଜିନ (pyrazines) ଓ ଫ୍ୟୁରାନ (furan) ଯୌଗିକଦ୍ୱାରା ତିଆରି। ହିମବାହୀ ମୃତ୍ତିକାର ଚା’ ର “ଥଣ୍ଡା ସୁଗନ୍ଧ” ଟରପିନ (terpene) ଆଲକୋହଲ (ଲିନାଲୁଲ, ଜେରାନିଓଲ) ର ବର୍ଦ୍ଧିତ ମାତ୍ରା ସହିତ ଜଡ଼ିତ ହୋଇପାରେ।

Polyphenols: ଶୁଖିଲା ପତ୍ରରେ ପ୍ରାୟ 18–22% — ସବୁଜ ଚା’ ପାଇଁ ମଧ୍ୟମ, ଯାହା ଅପେକ୍ଷାକୃତ କମ୍ ତିକ୍ତତା ଓ କଷାପଣକୁ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରେ। ମୁଖ୍ୟ କାଟେଚିନ: EGCG, ECG, EGC, EC। ଉତ୍ସ ଅନୁସାରେ, ହୁଇ ବାଇ କାଟେଚିନର ଆଣ୍ଟିଅକ୍ସିଡାଣ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟ ଭିଟାମିନ E ଅପେକ୍ଷା 10 ଗୁଣ ଅଧିକ।

Vitamins: ଭିଟାମିନ C (ଆସ୍କରବିକ ଏସିଡ଼), ବି-ଗ୍ରୁପ ଭିଟାମିନ (B₁, B₂), ଭିଟାମିନ E, ଭିଟାମିନ K ଥାଏ। ଉତ୍ପାଦନ ସମୟରେ ସର୍ବନିମ୍ନ ଜାରଣ ଯୋଗୁଁ ଭିଟାମିନ C ଆଂଶିକ ଭାବେ ସଂରକ୍ଷିତ ରହେ।

Health Notes

କାଟେଚିନ, ବିଶେଷକରି EGCG, ର ଉଚ୍ଚ ମାତ୍ରା ମୁକ୍ତ-ମୂଳକ (free radicals) ଗୁଡ଼ିକର ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ନିଷ୍କ୍ରିୟକରଣ ଏବଂ ଜାରଣ-ଚାପ (oxidative stress) ରୁ କୋଷକୁ ସୁରକ୍ଷା ପ୍ରଦାନ କରେ।

କ୍ୟାଫେନ ଓ L-ଥିଏନାଇନ୍‍ ର ମିଶ୍ରଣ, ଅସ୍ଥିରତା ବିନା ଏକ ସମତଳ, ଶାନ୍ତ ସ୍ପଷ୍ଟତାର ଉତ୍ସାହ ଦିଏ — ଯାହାକୁ “ସ୍ୱଚ୍ଛ ମନ” ରୂପେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଏ।

କାଟେଚିନ, ବିଶେଷ କରି EGCG, ଲିପିଡ଼ ପାଚନ କ୍ରିୟାକୁ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ କରେ ଏବଂ ରକ୍ତ କୋଲେଷ୍ଟେରଲ ସ୍ତର ସାମାନ୍ୟ କରିବାରେ ସହାୟକ ହୋଇପାରେ।

ଫ୍ଲୋରାଇଡ଼ (ପ୍ରାୟ 200 ppm) ର ବର୍ଦ୍ଧିତ ମାତ୍ରା, ଦାନ୍ତପୋକ (caries) ସୃଷ୍ଟି କରୁଥିବା ଜୀବାଣୁଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ରୋକେ ଏବଂ ଦାନ୍ତ ଏନାମେଲ୍‌ କୁ ମଜଭୁତ କରେ।

ମଧ୍ୟମ ଟାନିନ, ଅନ୍ତନଳୀ ଗତି (peristalsis) ଓ ପାଚକ ରସ କ୍ଷରଣକୁ ଉଦ୍ଦୀପିତ କରେ। ଭୋଜନ ସହିତ ପିଇବା ପାଇଁ ଏହି ଚା’ ଉପଯୁକ୍ତ।

ପଲିଫେନଲ, ନଳୀଗୁଡ଼ିକର ସ୍ଥିତିସ୍ଥାପକତା ବଢ଼ାଇବା ସହ ଏଥେରୋସ୍କ୍ଲେରୋସିସ (atherosclerosis) ର ବିପଦ କମାଇପାରେ।

ଭିଟାମିନ C ଓ ପଲିଫେନଲ ମିଳିତ ଭାବେ ଶରୀରକୁ ସବଳ କରନ୍ତି।

ଖାଲି ପେଟରେ ପିଇବା ଉଚିତ ନୁହେଁ, କାରଣ ଟାନିନ ପାକସ୍ଥଳୀ ମ୍ୟୁକୋସା (mucosa) ରେ ଜଳାପୋଡ଼ା ସୃଷ୍ଟି କରିପାରେ। କ୍ୟାଫେନ ପ୍ରତି ସମ୍ବେଦନଶୀଳତା ଥିଲେ, ଏହାକୁ ଦିନର ପୂର୍ବାର୍ଦ୍ଧରେ ପିଇବା ଭଲ।

Brewing

ପ୍ରସ୍ତୁତ ପାନୀୟ 30–60 ମିନିଟ ମଧ୍ୟରେ ପିଇବାକୁ ସୁପାରିଶ — ଦୀର୍ଘ ସମୟ ରହିଲେ ଅତ୍ୟଧିକ କଷା ଲାଗେ ଏବଂ ସତେଜତା ହଜେ।

Tea Amount: 150 ମି.ଲି. ପାଣି ପାଇଁ 3 ଗ୍ରାମ (1:50 ଅନୁପାତ). ଗଙ୍ଗଫୁ (gongfu) ଶୈଳୀରେ ଗାଇୱାନ (gaiwan) ପାଇଁ: 100–120 ମି.ଲି. ପାଣି ପାଇଁ 5–6 ଗ୍ରାମ।

Teaware: କାଚ ଗିଲାସ (玻璃杯, bōlí bēi) — ସର୍ବୋତ୍ତମ, ଯାହା ଗ୍ରାନ୍ୟୁଲଗୁଡ଼ିକ ଧୀରେ ଧୀରେ ଖୋଲିବା ଦେଖିବାକୁ ସହଜ। ଗଙ୍ଗଫୁ ପ୍ରସ୍ତୁତି ପାଇଁ ଚୀନା-ମାଟି ଗାଇୱାନ (盖碗)। କାଚ ବା ଚୀନା-ମାଟି ଚା’ କଳସ।

Water Temperature: 80–90°C। ଉଚ୍ଚତମ ଗ୍ରେଡ଼ (特级) 80–85°C ରେ ଭଲ ଖୋଲେ; ଫୁଟନ୍ତା ପାଣି ବ୍ୟବହାର ଅତ୍ୟନ୍ତ ଅନୁଚିତ — ଏହା କ୍ଲୋରୋଫିଲ୍‌ କୁ ନଷ୍ଟ କରେ ଏବଂ ପାନୀୟ ହଳଦିଆ ହୋଇଯାଏ ଓ ରୁକ୍ଷ ତିକ୍ତତା ଆସେ।

Storage

Shelf Life: ଉତ୍ପାଦନ ପରଠାରୁ ପ୍ରଥମ 6–12 ମାସ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ୱାଦ ସବୁଠୁ ଅଭିବ୍ୟଞ୍ଜକ। ନୂଆ ଚା’ ପିଇବା ପୂର୍ବରୁ “ଅଗ୍ନି ବରଖାସ୍ତ” (褪火气, tuì huǒqì) ପାଇଁ ବନ୍ଦ ପ୍ୟାକେଟରେ କୋଠରୀ ତାପମାନରେ 10–15 ଦିନ ରଖିବାକୁ ପରାମର୍ଶ।

ବାୟୁରୋଧୀ ପ୍ୟାକିଂ (ପସନ୍ଦ: ଫଏଲ-ସ୍ତରୀତ ବା ଭ୍ୟାକୁମ୍ ପ୍ୟାକେଟ, ଧାତବ ଡବା ମଧ୍ୟରେ)। ଆଲୋକ, ଆର୍ଦ୍ରତା, ବାହ୍ୟ ଗନ୍ଧ ଏବଂ ଗରମରୁ ସୁରକ୍ଷିତ।

ମୂଳ ସଂରକ୍ଷଣ ଡବା ବାରମ୍ବାର ଖୋଲନ୍ତୁ ନାହିଁ। 1–2 ସପ୍ତାହର ଦରକାରୀ ପରିମାଣ ଏକ ଅଲଗା ଛୋଟ ପାତ୍ରରେ ରଖି, ମୂଳ ପରିମାଣ ଅସ୍ପୃଶ୍ୟ ରଖିବା ଭଲ।

Temperature: ସର୍ବୋତ୍ତମ — ଫ୍ରିଜ, 0–5°C, କଡ଼ା ବାୟୁରୋଧୀ ଅବସ୍ଥାରେ। ତୁରନ୍ତ ବ୍ୟବହାର (1–2 ମାସ ମଧ୍ୟରେ) ପାଇଁ କୋଠରୀ ତାପମାନର ଏକ ଥଣ୍ଡା, ଅନ୍ଧାର ସ୍ଥାନ ଚଳିପାରେ।

Comparison

ହୁଇ ବାଇ ର ନିକଟତମ “ସମ୍ପର୍କୀୟ” ଏବଂ, ସମ୍ଭବତଃ, ଏହାର ବଂଶଧର। ମୂଖ୍ୟ ପାର୍ଥକ୍ୟ — ଝୁଚା, ସମ୍ପୂର୍ଣ ଭାବେ ସମାନ ବଲ ଭଳି ମୋଡ଼ା, ଯେତେବେଳେ ହୁଇ ବାଇ, ଧଳା କୁହୁଡ଼ି ସହ କମ୍ ନିୟମିତ “ଚକତି-ସ୍ପାଇରଲ”। ଝୁଚା ଐତିହାସିକ ଭାବେ ରପ୍ତାନୀ ପାଇଁ ତିଆରି ହୋଇଥିଲା, ତେଣୁ ଏହାର ଏକ ଅଧିକ ମାନକ, କିନ୍ତୁ କମ୍ ସୂକ୍ଷ୍ମ ପ୍ରୋଫାଇଲ; ହୁଇ ବାଇ — ଜ୍ଞାନୀଙ୍କ ଚା’, ଅଧିକ ପ୍ରକଟ ଛତୁଆ ସୁଗନ୍ଧ ଓ ସ୍ୱାଦ ଗଭୀରତା।

ଉଭୟ — ଝେଜିଆଙ୍ଗ ର ଉଚ୍ଚମାନର ସବୁଜ ଚା’, କିନ୍ତୁ ପ୍ରଯୁକ୍ତିଗତ ଭାବେ ଏଗୁଡ଼ିକ ବିପରୀତ: ଲଙ୍ଗ ଜିଙ୍ଗ — ଚେପଟା, ୱୋକ ରେ ଚାପି କରାଯାଇଥିବା, “ଶିମ୍ବ-ଛତୁଆ” (beany-chestnut) ସୁଗନ୍ଧ ଓ “ତୈଳାକ୍ତ” ଗଠନ। ହୁଇ ବାଇ — ଗୋଲ-ମୋଡ଼ା, ଅଧିକ ଘନ, କେନ୍ଦ୍ରୀଭୂତ ଶରୀର, ଧୀର ଖୋଲା।

ବି ଲୋ ଚୁନ ର ସ୍ପାଇରଲ ମୋଡ଼ା ଏବଂ ହୁଇ ବାଇ ର ଗୋଲାକୃତି ମୋଡ଼ା — ମୂର୍ତ୍ତି ଗଠନର ଦୁଇଟି ଭିନ୍ନ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ। ବି ଲୋ ଚୁନ ଫଳ-ଫୁଲ ସୁଗନ୍ଧ ସହ ହାଲକା ଏବଂ ନରମ; ହୁଇ ବାଇ — ଛତୁଆ ଟୋନ, ଅଧିକ ସଂଘନ, ଅଧିକ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଏବଂ ପ୍ରସ୍ତୁତି ପ୍ରତି ଅଧିକ ସହନଶୀଳ।

“ମେଘ-କୁହୁଡ଼ି” ଶ୍ରେଣୀ ଚା’ (ଯଥା, ଲୁଶାନ ୟୁନ୍ୱୁ, ଟିଆଣ୍ଟାଇଶାନ ୟୁନ୍ୱୁଚା) ମଧ୍ୟ ଉଚ୍ଚ କୁହୁଡ଼ି ଅବସ୍ଥାରେ ବଢ଼ନ୍ତି, ଏବଂ ହୁଇ ବାଇ ସହିତ ଉଚ୍ଚ ଆମିନୋ ଏସିଡ଼ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ ବାଣ୍ଟନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ୟୁନ୍ୱୁ ସାଧାରଣତଃ ଅଧିକ ସିଧା ବା ସୂଚୀ-ଆକୃତି, ଏବଂ କମ୍ ଘନ ମୋଡ଼ା, ଯାହା ଏକ ହାଲକା, “ବାୟବୀୟ” ପ୍ରୋଫାଇଲ ଦିଏ।

Price and Authenticity

Price Category: ଗ୍ରେଡ଼ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରି ବ୍ୟାପକ ପରିସର। ଉଚ୍ଚତମ ଗ୍ରେଡ଼ (特级, ଗୁୟୁ (Grain Rain) ପୂର୍ବ, ଗୋଟିଏ ମୁକୁଳ-ଗୋଟିଏ ପତ୍ର) — 500 ଗ୍ରାମ ପିଛା 800 ୟୁଆନ (RMB) ରୁ ଆରମ୍ଭ। ମଧ୍ୟମ ଗ୍ରେଡ଼ (一级) — 300–600 ୟୁଆନ। ମାନକ ଗ୍ରେଡ଼ (二级) — 100–300 ୟୁଆନ। ମୂଲ୍ୟ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଉତ୍ପାଦକ ଏବଂ ଐତିହାସିକ ମୂଳ (କୁଆଙ୍ଗାଙ୍ଗ ଓ ଶାଙ୍ଗୱୁଶାନ ଗାଁ) ସହିତ ବୃକ୍ଷରୋପଣ ନିକଟତା ଉପରେ ଗଭୀର ଭାବେ ନିର୍ଭରଶୀଳ।

ପ୍ରକୃତ ହୁଇ ବାଇ, “କୁଣ୍ଡଳୀକୃତ ଚକତି” ଆକୃତି ବହନ କରେ — ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଗୋଲ ନୁହେଁ (ପିଙ୍ଗଶୁଇ ଝୁଚା ପରି), ବରଂ “ଗୋଲ ପରି, କିନ୍ତୁ ଗୋଲ ନୁହେଁ”, ଓ ସ୍ପଷ୍ଟ ଧଳା କୁହୁଡ଼ି। ଯଦି ଗ୍ରାନ୍ୟୁଲ ଅତ୍ୟଧିକ ସମାନ ଓ ଚମକଦାର — ତାହା ହେଲେ ବୋଧହୁଏ ତାହା ସାଧାରଣ “ମୋତି” ଚା’।

ପ୍ରକୃତ ଛତୁଆ (chestnut) ଟୋନ୍‌ (栗香) କେବଳ ଠିକ୍ ଭାବରେ ହୋଇଥିବା ଦୀର୍ଘସମୟ ହୁଇଗୁଓ ଦ୍ୱାରା ତିଆରି। ନକଲ ଅଧିକାଂଶ ସମୟ “ଭଜା” ବା “ଘାସ” ଭଳି ବାସ୍ନା ଦିଏ।

ଏହା ହଳଦିଆ-ସବୁଜ, ସ୍ୱଚ୍ଛ ଓ ଉଜ୍ଜ్వଳ ହେବା ଉଚିତ। ଘୋଳିଆ ବା ଅତ୍ୟଧିକ ଗାଢ଼ ପାନୀୟ, କଞ୍ଚାମାଲ ବଦଳାଇବା ବା ପ୍ରଯୁକ୍ତି ଭଙ୍ଗର ସଙ୍କେତ।

ପତ୍ର ଦୃଶ୍ୟମାନ ମୁକୁଳ ଅଗ ସହିତ ଗୋଟା “ତୋଡ଼ା” ରୂପେ ଖୋଲିବା ଦରକାର। ରୁକ୍ଷ, ଚିରା ପତ୍ର — ଯାନ୍ତ୍ରିକ ପ୍ରକ୍ରିୟାକରଣର ଚିହ୍ନ।

“ଶେଙ୍ଗଝୌ ହୁଇ ବାଇ ଉଚ୍ଚତମ ଗ୍ରେଡ଼” ଭାବେ ବିକ୍ରି ହେଉଥିବା, କିନ୍ତୁ ଜିନ୍ (500 ଗ୍ରାମ) ପିଛା 500 ୟୁଆନରୁ କମ୍ ଦାମର ଚା’, ପ୍ରଚୁର ସମ୍ଭାବନା ସହ ନକଲ ବା ପଡୋଶୀ ଅଞ୍ଚଳର କଞ୍ଚାମାଲ।